Badania nad związkiem
PT-141: przegląd badawczy
PT-141 (bremelanotyd) jest syntetycznym peptydowym analogiem hormonu alfa-melanotropowego (alfa-MSH), opracowanym przez Palatin Technologies i opisywanym jako analog melanotanu II. Opisywano go jako agonistę receptorów melanokortynowych, w tym MC3R i MC4R, i badano u szczurów, u naczelnych innych niż człowiek oraz w badaniach klinicznych u ludzi w kontekście funkcji seksualnych.1–5
Mechanizm w skrócie
- Receptor melanokortynowy 4 (MC4R)W przeglądzie z 2019 roku bremelanotyd opisano jako wykazujący wysokie powinowactwo do MC4R, receptora występującego głównie w ośrodkowym układzie nerwowym.1, 5
- Receptor melanokortynowy 3 (MC3R)Drugi receptor melanokortynowy występujący głównie w ośrodkowym układzie nerwowym, wobec którego PT-141 opisywano jako agonistę.1
- Neurony podwzgórzaW neuronach podwzgórza szczura opisano zwiększone wyznakowanie c-Fos, markera aktywacji neuronalnej; znakowanie wirusowe prowadzone z tkanki prącia wyznakowało ten sam obszar.1
- Ośrodkowy układ melanokortynowy (sygnalizacja alfa-MSH)PT-141 jest analogiem alfa-MSH; badanie na samicach szczurów powiązało ośrodkowe układy melanokortynowe z zachowaniami seksualnymi typu zalotnego.2, 5
Rozmieszczenie receptorów oraz obserwacje u szczurów wskazują na ośrodkowe miejsce działania, choć badanie na samicach szczurów odnosiło się do ośrodkowych receptorów melanokortynowych w ogóle, bez wskazania konkretnego podtypu.1, 2
Czym jest
PT-141, znany także jako bremelanotyd, jest syntetycznym peptydowym analogiem alfa-MSH. W przeglądzie z 2006 roku opisano go jako analog melanotanu II, cyklicznego, skróconego peptydu melanokortynowego, i wskazano Palatin Technologies jako podmiot, który go opracował. Palatin przyznał później firmie AMAG Pharmaceuticals wyłączne prawa do jego rozwoju i komercjalizacji w Ameryce Północnej.1, 3, 5
Jak działa
PT-141 opisywano jako agonistę receptorów melanokortynowych, w tym MC3R i MC4R. Receptory te występują głównie w ośrodkowym układzie nerwowym. W przeglądzie z 2019 roku bremelanotyd opisano jako wykazujący wysokie powinowactwo do MC4R.1, 5
Modele zwierzęce
U szczurów i u naczelnych innych niż człowiek opisano, że PT-141 wywoływał erekcje prącia. U szczurów opisano, że zwiększał wyznakowanie c-Fos, markera aktywacji neuronalnej, w neuronach podwzgórza. Znakowanie wirusowe prowadzone z tkanki prącia wyznakowało neurony w tym samym obszarze ośrodkowego układu nerwowego. Obserwacje te są spójne z ośrodkowym miejscem działania.1
Zachowanie samic szczurów
U samic szczurów opisano, że PT-141 wybiórczo nasilał zachowania zalotne. Opisano, że lordoza, zachowania typu pacing i inne zachowania seksualne pozostawały niezmienione i nie obserwowano ogólnej aktywacji ruchowej. Autorzy zasugerowali, że ośrodkowe układy melanokortynowe uczestniczą w regulacji pożądania seksualnego u samic.2
Stan badań
We wczesnych badaniach klinicznych oceniano reakcje erekcyjne u zdrowych mężczyzn oraz u mężczyzn z zaburzeniami erekcji. W przeglądzie z 2006 roku odnotowano, że PT-141 przeszedł badania fazy 1/2 i miał wejść do badań fazy 3. Do późniejszych badań fazy 3 włączono kobiety.1, 3, 4
Badania u ludzi
Dwa identyczne randomizowane badania kliniczne fazy 3 z podwójnie ślepą próbą i kontrolą placebo, znane jako RECONNECT, objęły kobiety przed menopauzą z zaburzeniem polegającym na obniżonym pożądaniu seksualnym (HSDD). Były one finansowane przez Palatin Technologies i AMAG Pharmaceuticals. Równorzędne pierwszorzędowe punkty końcowe dotyczyły zmiany pożądania seksualnego oraz dystresu związanego z obniżonym pożądaniem, mierzonych kwestionariuszowo.4
Kontekst regulacyjny
Amerykańska Agencja Żywności i Leków (FDA) dopuściła bremelanotyd do obrotu w 2019 roku. Dopuszczenie obejmuje kobiety przed menopauzą z nabytym, uogólnionym HSDD. W analizie z 2021 roku krytycznie omówiono wyniki badań klinicznych oraz uzasadnienie regulacyjne tego dopuszczenia i wcześniejszego dopuszczenia flibanseryny.5, 6
Opublikowane badania w skrócie
- Model zwierzęcy
Zachowania zalotne, lordoza, zachowania typu pacing i aktywność ruchowa u samic szczurów
- Przegląd
Aktywność wobec receptorów melanokortynowych, wyznakowanie c-Fos w podwzgórzu oraz reakcje erekcyjne u szczurów, u naczelnych innych niż człowiek i u mężczyzn
- Przegląd
Historia rozwoju peptydów melanokortynowych, w tym melanotanu II i PT-141
- Badanie kliniczne
Dwa randomizowane badania kliniczne fazy 3 z kontrolą placebo u kobiet przed menopauzą z HSDD; punkty końcowe dotyczące pożądania seksualnego i związanego z nim dystresu
- Przegląd
Kamienie milowe rozwoju prowadzące do pierwszego dopuszczenia w Stanach Zjednoczonych
- Przegląd
Krytyczna analiza danych z badań klinicznych i decyzji regulacyjnych dotyczących bremelanotydu i flibanseryny
Stan badań: Amerykańska Agencja Żywności i Leków (FDA) dopuściła bremelanotyd do obrotu w 2019 roku dla kobiet przed menopauzą z nabytym, uogólnionym zaburzeniem polegającym na obniżonym pożądaniu seksualnym.5, 6
Specyfikacja techniczna
- Wzór cząsteczkowy
- C50H68N14O10
- Masa cząsteczkowa
- 1025 Da
- Numer CAS
- 189691-06-3
Bibliografia
- Molinoff PB, Shadiack AM, Earle D, et al. PT-141: a melanocortin agonist for the treatment of sexual dysfunction. Annals of the New York Academy of Sciences (2003). doi:10.1111/j.1749-6632.2003.tb03167.x
- Pfaus JG, Shadiack A, Van Soest T, et al. Selective facilitation of sexual solicitation in the female rat by a melanocortin receptor agonist. Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America (2004). doi:10.1073/pnas.0400491101
- Hadley ME, Dorr RT. Melanocortin peptide therapeutics: historical milestones, clinical studies and commercialization. Peptides (2006). doi:10.1016/j.peptides.2005.01.029
- Kingsberg SA, Clayton AH, Portman D, et al. Bremelanotide for the Treatment of Hypoactive Sexual Desire Disorder: Two Randomized Phase 3 Trials. Obstetrics and Gynecology (2019). doi:10.1097/AOG.0000000000003500
- Dhillon S, Keam SJ. Bremelanotide: First Approval. Drugs (2019). doi:10.1007/s40265-019-01187-w
- Mintzes B, Tiefer L, Cosgrove L. Bremelanotide and flibanserin for low sexual desire in women: the fallacy of regulatory precedent. Drug and Therapeutics Bulletin (2021). doi:10.1136/dtb.2021.000020
Podsumowanie literatury sporządzone 15 października 2026.