Verbindingsonderzoek
Tesamorelin: onderzoeksoverzicht
Tesamorelin (ontwikkeld als TH9507) is een synthetisch analoog van humaan groeihormoon-releasing hormoon, GHRH(1-44), waarbij een trans-3-hexenoylgroep is gekoppeld aan het tyrosine op positie 1. Het is onderzocht als stimulus voor de endogene secretie van groeihormoon (GH) en de daaropvolgende GH/IGF-1-as, in vitro, in diermodellen en in klinische studies, waaronder studies bij mensen met hiv.1–4
Werkingsmechanisme in het kort
- GHRH-route (afgifte van endogeen GH)Als analoog van GHRH(1-44) is het onderzocht op zijn effect op de basale en pulsatiele endogene GH-secretie.1, 3
- Resistentie tegen dipeptidylaminopeptidase-IVEr is gerapporteerd dat de trans-3-hexenoylgroep het peptide resistent maakt tegen inactivering door DPP-IV en de afbraak ervan in plasma vertraagt.1
- GH/IGF-1-asPlasma-GH en -IGF-1 zijn als activiteitsmarkers gemeten bij varkens, ratten en honden, en in studies bij mensen.1–3
- Hepatische genexpressieEen gensetverrijkingsanalyse van gepaarde leverbiopten uit een studie bij hiv-geassocieerde NAFLD onderzocht hallmark-gensets van signaalroutes en gensets voor de prognose van leverkanker.4, 5
Tesamorelin werkt stroomopwaarts van GH; de effecten verderop in de keten worden daarom verondersteld via endogeen GH en IGF-1 te verlopen. Hoe de pulsatiele werking van GH samenhangt met genroutes in de lever, wordt nog onderzocht.1, 3, 5
Wat het is
Tesamorelin, ontwikkeld onder de code TH9507, is een peptide op basis van humaan GHRH(1-44)-amide, de vorm van het hormoon met 44 aminozuren. Aan het tyrosine op positie 1 is een trans-3-hexenoylgroep gekoppeld. De auteurs van het niet-klinische onderzoek beschrijven dit als een minimale modificatie die het peptide resistent maakt tegen inactivering door dipeptidylaminopeptidase-IV. Het werd ontwikkeld door Theratechnologies. Een geneesmiddelprofiel uit 2011 noemt het goedgekeurde product Egrifta (Theratechnologies/EMD Serono).1, 3, 6
Hoe het werkt
Tesamorelin wordt onderzocht als stimulus voor de lichaamseigen GH-secretie, via de GHRH-route. De activiteit verderop in de keten wordt doorgaans gevolgd via plasma-GH en -IGF-1.1, 3
In vitro
Vergeleken met natief GHRH(1-44)-amide werd tesamorelin in vitro langzamer afgebroken in plasma van rat, hond en mens.1
Diermodellen
In vivo was de eliminatie van het peptide uit plasma verlengd, en bij varkens, ratten en honden werden stijgingen van plasma-GH en -IGF-1 gerapporteerd. In subchronische toxicologiestudies bij ratten en honden schreven de auteurs de reversibele bevindingen bij honden toe aan langdurige blootstelling aan suprafysiologische GH- en/of IGF-1-spiegels.1
Humane farmacologie
Een studie bij gezonde mannen onderzocht de nachtelijke pulsatiliteit van endogeen GH door middel van frequente bemonstering. Daarnaast werden IGF-1 en de insulinegevoeligheid gemeten, de laatste met een euglykemische hyperinsulinemische clamp.3
Stand van het onderzoek
Gepubliceerde klinische studies bij mensen met hiv hebben zich op twee hoofdgebieden gericht: ophoping van buikvet en niet-alcoholische leververvetting.2, 4
Buikvet bij hiv
Een in 2007 gepubliceerde gerandomiseerde, placebogecontroleerde studie includeerde mensen met hiv en ophoping van buikvet. De studie onderzocht de verandering in visceraal vetweefsel, gemeten met computertomografie. Secundaire eindpunten waren onder meer triglyceriden, de verhouding tussen totaal en HDL-cholesterol, IGF-1 en het zelf beoordeelde lichaamsbeeld. Daarnaast werden glykemische parameters vastgelegd.2
Levervet bij hiv
Een gerandomiseerde, dubbelblinde multicenterstudie, gefinancierd door de Amerikaanse National Institutes of Health, onderzocht bij mensen met hiv en niet-alcoholische leververvetting de verandering in de hepatische vetfractie, gemeten met proton-MR-spectroscopie. Glucose was het primaire veiligheidseindpunt. Gepaarde leverbiopten uit deze studie werden later gebruikt om hepatische genexpressieroutes te bestuderen.4, 5
Gepubliceerd onderzoek in het kort
- In vitro
Resistentie tegen dipeptidylaminopeptidase-IV en afbraaksnelheid in plasma van rat, hond en mens
- Diermodel
Respons van plasma-GH en -IGF-1, eliminatiekinetiek en subchronische toxicologie bij varkens, ratten en honden
- Klinische studie
Visceraal vetweefsel, lipiden, IGF-1, lichaamsbeeld en glykemische parameters bij mensen met hiv en ophoping van buikvet
- Klinische studie
Pulsatiliteit van endogeen GH, IGF-1 en insulinegevoeligheid bij gezonde mannen
- Klinische studie
Hepatische vetfractie, met glucose als primair veiligheidseindpunt, bij mensen met hiv en niet-alcoholische leververvetting
- Klinische studie
Hepatische genexpressieroutes in gepaarde leverbiopten uit een studie bij hiv-geassocieerde leververvetting
Stand van het onderzoek: Volgens een geneesmiddelprofiel uit 2011 heeft de Amerikaanse Food and Drug Administration (FDA) tesamorelin (Egrifta) in november 2010 goedgekeurd voor overtollig buikvet bij hiv-geïnfecteerde patiënten met lipodystrofie.6
Referenties
- Ferdinandi ES, Brazeau P, High K, et al. Non-clinical pharmacology and safety evaluation of TH9507, a human growth hormone-releasing factor analogue. Basic & Clinical Pharmacology & Toxicology (2007). doi:10.1111/j.1742-7843.2007.00008.x
- Falutz J, Allas S, Blot K, et al. Metabolic effects of a growth hormone-releasing factor in patients with HIV. The New England Journal of Medicine (2007). doi:10.1056/NEJMoa072375
- Stanley TL, Chen CY, Branch KL, et al. Effects of a growth hormone-releasing hormone analog on endogenous GH pulsatility and insulin sensitivity in healthy men. The Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism (2011). doi:10.1210/jc.2010-1587
- Stanley TL, Fourman LT, Feldpausch MN, et al. Effects of tesamorelin on non-alcoholic fatty liver disease in HIV: a randomised, double-blind, multicentre trial. The Lancet HIV (2019). doi:10.1016/S2352-3018(19)30338-8
- Fourman LT, Billingsley JM, Agyapong G, et al. Effects of tesamorelin on hepatic transcriptomic signatures in HIV-associated NAFLD. JCI Insight (2020). doi:10.1172/jci.insight.140134
- Grunfeld C, Dritselis A, Kirkpatrick P. Tesamorelin. Nature Reviews Drug Discovery (2011). doi:10.1038/nrd3362
Literatuuroverzicht opgesteld op 15 oktober 2026.